RSS   -    Meewerken?
   
 
GP USA
 De helm, een hard schild
Verscheidene lagen koolstofvezel bieden de hoogste stabiliteit, de automatische tinting van het vizier bevordert een perfect zicht, de individuele aanpassing aan het hoofd van de rijder garandeert het best mogelijk comfort: de helmen in de Formule 1 zijn niet louter iconen van veiligheid en hi-tech, maar ze beïnvloeden ook de aërodynamische prestatie van de racewagens.

“Naast het aanpassen aan de rijders, moeten de helmen ook geschikt zijn voor de aërodynamica van de wagen,” benadrukt Dickie Stanford, de teammanager van Williams, ter voorbereiding op de Franse Grand Prix. “Dat is de reden waarom we de helmen in de windtunnel testen voor aanvang van het seizoen en, samen met de fabrikanten, zorgen we er voor dat er een optimale luchtstroming is naar de airbox en de achtervleugel.”

Uniek
De tijden toen de Formule 1 rijders nog helmen kochten in de winkel staan helemaal achter ons. Vandaag is elke helm een uniek voorwerp, dat individueel met grote inspanningen en moeite op maat is gemaakt naargelang de respectievelijke rijder.


Klik op de tekening voor een grotere versie

Schubert, een bedrijf uit Braunschweig, levert niet enkel de helm van de zevenvoudige wereldkampioen Michael Schumacher, maar rust ook de Williams rijders Nick Heidfeld en Mark Webber uit met de nieuwste helmtechnologie. Er wordt afgestapt van de helmen met standaardafmetingen. Elke helm wordt rond het hoofd in kwestie gebouwd – vanuit de binnenkant. In de eerste fase wordt het hoofd onder de scanner gelegd om een levensecht model te maken. Eens het model is afgewerkt, bestaat de volgende fase uit een stap die gelijkaardig is met de manier waarop de oude Egyptenaren met hun mummies werkten: het modelhoofd wordt omwonden, laag per laag, in hi-tech vezels.

Alhoewel een individueel aangepaste helm nog steeds niet aan de orde is voor een gemiddelde motorrijder die deelneemt aan het wegverkeer, beslist in de Formule 1 de vorm van de helm niet enkel het comfort, maar ook het niveau van veiligheid. “Als je een helm aankoopt, is het van een grote belangrijkheid om de vorm ervan te controleren – het mag niet te strak zitten, maar ook niet te los,” aldus Dr. Christoph Lauterwasser van het AZT. “Een helm zou je best gedurende 10 minuten dragen vooraleer je hem koopt.”

Een geheim recept
Terwijl een normale helm voor motorrijders uit drie lagen bestaat – het vulsel, de binnen- en de buitenhuls – bestaat een Formule 1 helm uit niet minder dan 17 lagen. De individuele onderdelen worden echter strikt geheim gehouden – de specialisten kunnen niet overtuigd worden om meer dan drie hoofdbestanddelen prijs te geven, namelijk koolstofvezel voor de starheid, vuurbestendig aramide en polyetheen, dat ook gebruikt worden bij de productie van kogelvrije vesten en gebruikt wordt met de bedoeling de helm ondoordringbaar te maken. Naast deze materialen wordt er ook aluminium, magnesium, als een bindmiddel, en epoxyhars gebruikt. In Formule 1 gaat het gezegde : “wat goed is voor een monocoque is ook goed om kleding uit te maken”. De koolstofvezel compounds die gebruikt worden zorgen ervoor dat de helmen enorm licht zijn (ongeveer 1,25 tot 1,5 kg), maar tegelijkertijd ook aanzienlijke schade kunnen doorstaan. De voordelen van een lichte helm zijn duidelijk – het zorgt ervoor dat de last op de nekspieren van de rijder wordt verminderd, vooral in circuitsecties met hoge G-krachten.

Tijdens de productie van een helm worden 120 koolstofvezel matten samen gelijmd. Daarna wordt de helm in een autoclave geplaatst, waar de individuele lagen aan elkaar worden gebonden en verhard onder een hoge druk en een constante temperatuur van 132°C. De delen die onderworpen zijn aan uitzonderlijk hoge ladingen, zoals de onderkant en de uitsnijding van het vizier, worden bijkomend versterkt met aluminium en titanium. Het interieurvulsel bestaat uit twee lagen vuurbestendig NOMEX. Het ventilatiesysteem is ontworpen om vijf liter verse lucht door de binnenkant van de helm te laten stromen. Een filter reinigt de lucht van de fijnste motorolie, kool- en remstof deeltjes en een radio in de kinstreek laat communicatie toe met de pits. Dankzij de grote research en inspanningen bij de ontwikkeling is het geluidsniveau in de helm beperkt tot onder 100 decibel.

De ogen de kost geven
Een goed zicht, zelfs in de meest moeilijke situaties, is van levensbelang voor de rijders. Daarvoor zorgt een 3 mm dik vizier. Het is gemaakt van vuurbestendig polycarbonaat en de binnenkant is extreem gemakkelijk voor de ogen. De tinting past zich aan binnen fracties van een seconde – gelijkaardig met enkele zonnebrillen, enkel veel sneller. Bijvoorbeeld, bij de tunnelingang in Monaco licht het vizier op en verdonkert het weer in minder dan een seconde bij de uitgang van de tunnel, zodat de rijders niet worden verblind. Het vizier kan ook verwarmd worden.

Alvorens de Fédération Internationale de l’Automobile (FIA) de toestemming geeft voor het gebruik van bepaalde helmen, moeten deze eerst crashtests doorstaan. Tijdens de zogenoemde penetratietest wordt een 3 kg zwaar gepunt metalen voorwerp naar beneden gelanceerd vanaf een hoogte van drie meter, waarna het op de helm terechtkomt, die geen scheuren mag vertonen. De veiligheidsvorm van een helm wordt ook getest. Onderworpen aan een lading van 38 kg mag de kinriem niet meer dan 30 mm uitrekken. Het visier wordt gebombardeerd met projectielen aan meer dan 500 km/h. De impactpunten mogen niet dieper dan 2,5 mm zijn ingesneden. Last but not least wordt de helm onderworpen aan een vlam van 800°C gedurende 45 seconden in een vuurtest. Daarbij mag de temperatuur binnenin de helm niet hoger worden dan 70°C.

Alhoewel de levensduur van een Formule 1 helm bijna onbeperkt is, nemen de teams geen risico’s. Tijdens elke Grand Prix heeft Dickie Stanford van BMW namelijk twee volledig nieuwe helmen klaarstaan voor de rijders.

Wist je...
.. dat elke afzonderlijke draad in de T800 high-performance vezel die gebruikt wordt in Formule 1 helmen bestaat uit 12 000 microdraden? Elk van deze microdraden zijn 15 keer dunner dan een menselijk haar. De totale lengte van alle gebruikte draden in één helm is ongeveer 16 000 km.

Binnen twee weken nemen we een kijkje naar de raceoveralls en andere kledij die door de Formule 1 rijders worden gedragen. Hoe is de kledij geëvolueerd gedurende de jaren? Welke materialen worden gebruikt en welke tests worden uitgevoerd?
Jorg Soens

 Zoeken: In:
Hamilton ook snelste in VT2  
Lewis Hamilton heeft ook de tweede vrije training voor de GP van Amerika als snelste afgesloten. De Brit...
Lees meer
Hamilton voorlopig baas, Vandoorne vijfde tijd  
WK-leider Lewis Hamilton heeft de snelste tijd gereden tijdens de eerste vrije training in Austin. De Brit klokte...
Lees meer
Hamilton feest in Japan terwijl Vettel moet opgeven  
Lewis Hamilton heeft voor de derde keer de Grand Prix van Japan geworden. De Brit leidde van start...
Lees meer
Copyright vzw F1-Club - Contact